Wikipedia:Pagina principala

Bainvegni tar la Vichipedia rumantscha,
l'enciclopedia libra a la quala mintgin po contribuir – ils emprims pass èn fitg simpels!
Oz è glindesdi, ils 28 da november 2022
e nus avain actualmain 3’757 artitgels.


Artitgel da l’emna
Gewaltenteilung H-V.svg

La separaziun da las pussanzas è in princip d’organisaziun e da funcziun da la constituziun d’in stadi da dretg. Quella munta ch’ina singula instituziun na po da princip betg exequir pliras funcziuns da pussanza ch’èn attribuidas a differents champs da suveranitad da la pussanza statala. Ella munta però er ch’ina singula persuna na po betg appartegnair a differentas instituziuns. Tenor l’exempel istoric vegnan differenziadas las trais pussanzas legislativa, executiva e giudicativa. Da reparter la pussanza statala sin plirs organs statals serva a limitar la pussanza ed a segirar la libertad e l’egualitad.

L’origin premodern dal princip da la separaziun da las pussanzas è da chattar en las scrittiras da la teoria dal stadi dals illuminists John Locke e Montesquieu (‹De l’esprit des loix›, 1748), las qualas èn sa drizzadas cunter la concentraziun da la pussanza ed il despotissem dal temp da l’absolutissem. Oz fa la separaziun da las pussanzas part da mintga democrazia moderna; la furma co che quella sa manifestescha, variescha però vaira ferm da stadi tar stadi.



Maletg da l’emna

Portrait of ring-billed gull (Larus delawarensis), Windsor, Ontario, 2014-12-07.jpg

Ina muetta dal bec a cularin (Larus delawarensis) cun plimas d'enviern a Windsor en l'Ontario.

Foto: Crisco 1492



Davart Vichipedia

Vichipedia è in'enciclopedia online, cooperativa e gratuita. Disponibla en passa 280 linguas, tracta Vichipedia temas tipics per enciclopedias, ma era tals preschents en almanacs, lexicons geografics e publicaziuns spezialisadas. Vichipedia è libramain modifitgabla, vul dir che mintgin po contribuir als artitgels gia existents u crear novs. Mintga cuntegn vegn publitgà sut la licenza Creative Commons CC-BY-SA e po perquai vegnì copià e reutilisà sch'ils cundiziuns da la licenza vegnan observadas.


Participaziun

Vuls ta participar?

Legia las pretensiuns minimalas per artitgels; la registraziun è recumandada ma betg obligatorica.

Vuls empruvar? Has basegn d'agid?

Legia las instrucziuns u tschenta ina dumonda en la pinta.

Gida a scriver e meglierar

ils artitgels che mintga Vichipedia duai aver.
ils 100 artitgels vitals.


Projects accumpagnants
Commons
Wikisource
Wikisource
Collecziun da texts rumantschs sin il Wikisource multiling
Wikisource
Wikisource
Collecziun da texts rumantschs sin il Wikisource talian
Wikibooks
Wikibooks
Cudeschs
Wikispecies
Wikispecies
Inventari da spezias
Meta-Wiki
Meta-Wiki
Coordinaziun tranter tut ils projects da Wikimedia
Translatewiki
Translatewiki
Translaziun da l'interfatscha d'utilisader per rumantsch
Wikidata
Wikidata
Banca da datas universala